




















Зургийн тайлбар: NASA-гийн “Галилео” хөлгөөс 1990-ээд оны сүүлээр авсан зургуудын үндсэн дээр бүтээгдсэн Бархасбадийн дагуул Европагийн дүрслэл.
Товч агуулга
-Бархасбадь гарагийн дагуул Европагийн далайн ёроол дахь тектоник идэвх ба галт уулжилтыг үнэлсэн байна.
-Судалгааны үр дүн Европагийн далай амьдралгүй байх магадлалтай аж.
-NASA 2024 онд Европаг судлах сансрын хөлгийг хөөргөсөн юм.
Бархасбадь гаригийн дагуул Европа нь манай нарны аймагт Дэлхийгээс гаднах амьдралыг хайх хамгийн ирээдүйтэй газруудын нэг гэж тооцогддог юм. Учир нь түүний зузаан мөсөн бүрхүүлийн доор асар том шингэн далай оршдог гэж үздэг. Харамсалтай нь шинэ судалгаа Европад амьдрал орших боломж үнэхээр бий эсэхэд ноцтой эргэлзээ төрүүлжээ.
Энэхүү судалгаагаар Европагийн далайн ёроолд тектоник хөдөлгөөн болон галт уулын идэвх байх боломжийг үнэлсэн аж. Дэлхий дээр ийм процессууд нь чулуулаг болон далайн усны харилцан үйлчлэлийг бий болгож, амьдралд зайлшгүй шаардлагатай шим тэжээл, химийн энергийг үүсгэдэг юм.
Харин судлаачид Европагийн нөхцөлийг загварчилж үзэхэд, түүний чулуурхаг ёроол нь механикийн хувьд хэтэрхий бат бөх тул ийм төрлийн идэвхтэй үйл явц явагдах боломж маш бага гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ.
Судлаачид Европагийн хэмжээ, чулуурхаг цөмийн найрлага, мөн нарны аймгийн хамгийн том гариг болох Бархасбадийн таталцлын нөлөөг харгалзан үзсэн байна. Үүний дүнд далайн ёроолд идэвхтэй хагарал, шилжилт бараг байхгүй гэж үзсэн нь Европаг амьдралгүй орчин байж болзошгүйг харуулж байна.
“Дэлхий дээр хагарал, тектоник хөдөлгөөнүүд нь шинээр ил гарсан чулуулагтай усыг харилцан үйлчлүүлэх боломж олгодог. Үүний үр дүнд ус оролцсон химийн урвалууд явагдаж, бичил биетүүд ашиглаж болох метан зэрэг бодисууд үүсдэг,”
— гэж тус судалгааны ахлах судлаач буюу Сент-Луис дахь Вашингтоны их сургуулийн гариг судлаач Пол Бирн (Paul Byrne) хэлжээ. Судалгаа Nature Communications сэтгүүлд нийтлэгдсэн байна.
Тэрбээр:
“Ийм төрлийн идэвхгүй орчинд эдгээр химийн урвалыг эхлүүлэх, тогтвортой хадгалах нь маш хэцүү. Энэ нь Европагийн далайн ёроолыг амьдралд тун таагүй орчин болгож байна.” гэсэн юм.
Дэлхий дээрх АМЬДРАЛ тэрбум тэрбум жилийн өмнө далайн ёроол дахь халуун усны нүх (hydrothermal vents) орчмын идэвхтэй орчинд үүссэн байж магадгүй гэж эрдэмтэд үздэг. Харин Европад ийм бүтэц огт байхгүй байж болзошгүй байна.
“Манай судалгааны үр дүнд үндэслэвэл далайн ёроолд урт нуруу, гүн хонхор зэрэг томоохон тектоник хэлбэрүүд байх магадлал багатай. Усан доорх галт уул, уулс, мөн ‘хар утаат яндан’ гэх мэт халуун усны идэвх огт байхгүй байх магадлалтай. Гэхдээ ирээдүйд миний энэ дүгнэлт буруу болохыг чин сэтгэлээсээ хүсэж байна,”
— гэж Жоржиа мужийн их сургуулийн геологич, хамтран судлаач Кристиан Климчак (Christian Klimczak) хэлжээ.
Европа нь ойролцоогоор 1'940 миль (3'100 км) диаметртэй бөгөөд Дэлхийн сартай харьцуулахад арай жижиг. Түүний мөсөн бүрхүүл 15–25 км зузаантай, доор нь 60–150 км гүнтэй далай оршдог гэж таамагладаг.
Бархасбадийн албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн 95 дагуулын дундаас хэмжээгээрээ дөрөвдүгээрт ордог Европагийн диаметр нь Дэлхийн дөрөвний нэгтэй тэнцэнэ. Гэсэн ч түүний давслаг шингэн усан далай нь Дэлхий дээрх бүх далайн уснаас хоёр дахин их ус агуулж ч болзошгүй гэж үздэг юм.
Европад амьдрах боломж байж магадгүйг илтгэх зарим шинжүүд бий.
“Амьдралыг дэмжихэд гурван үндсэн хүчин зүйл шаардлагатай гэж үздэг. Үүнд:
шингэн ус,
органик хими,
энерги,”
— гэж Бирн тайлбарласан.
“Европагийн далай эхний шаардлагыг хангаж байна.
Бид түүний мөсөн гадаргуу дээр органик химийн нэгдлүүдийг илрүүлсэн бөгөөд далайн дотор ч ийм бодисууд байж магадгүй. Энэ нь хоёр дахь шаардлага.
Мөн Европагийн өвөрмөц тойрог замын улмаас Бархасбадь түүнийг татаж, түрлэгийн дулаан үүсгэдэг нь гурав дахь шаардлагыг хангаж байна,” гэж тэр нэмж хэлжээ.








