



















Япон хэлэнд “шиноби” гэдэг үг байдаг бөгөөд энэ нь нинжа шиг орчиндоо уусч, үл анзаарагдан ажиллах чадварыг илэрхийлдэг ойлголт юм. Өнөөдөр энэ санаа нь анагаах ухаанд шинэ түвшний дэвшлийг илэрхийлэх зүйрлэл болж, Япон–АНУ-ын хамтарсан биотехнологийн компани болох Shinobi Therapeutics дархлаанд “харагддаггүй” үүдэл эс хөгжүүлж байгаагаар бодит хэлбэрээ олж байна.

Тус компани хүний биед шилжүүлэн суулгасан эсийг дархлааны системд бараг танигдахгүй болгох замаар эсийн эмчилгээний шинэ үеийг эхлүүлэхийг зорьж байгаа бөгөөд ингэснээр хорт хавдар болон бусад хүнд өвчнийг эмчлэх илүү хурдан, хүртээмжтэй арга бий болох боломж бүрдэж байна.
Одоогийн эсийн эмчилгээ нь өвчтөний өөрийн эсийг авч, лабораторид өөрчлөөд буцааж суулгах шаардлагатай байдаг тул ихээхэн хугацаа шаарддаг, мөн өртөг өндөртэй (зарим тохиолдолд хэдэн зуун мянган ам.доллар хүрдэг) бол Shinobi-ийн хөгжүүлж буй бүхоген буюу “бэлэн” эсийн сан дээр суурилсан технологи нь энэ бүх процессыг хялбарчилж, хугацаа болон зардлыг эрс бууруулах боломжтой аж.
Энэхүү жишээ нь Япон улс зөвхөн шинжлэх ухааны нээлтээрээ бус, түүнийг бодит бизнес болгон хэрэгжүүлэх чадвараараа шинэ шатанд гарч байгааг харуулж байна.
Өмнө нь Япон улс амьдралын шинжлэх ухааны салбарт дэлхийд тэргүүлэх судалгаатай ч эдгээр нээлтүүдийг зах зээлд амжилттай нэвтрүүлэх тал дээр хоцордог байсан бөгөөд олон ирээдүйтэй төсөл санхүүжилт, хугацаа, эрсдэлийн дарамтаас шалтгаалан замдаа зогсдог байжээ.
Үүнийг “үхлийн хөндий” гэж нэрлэдэг бөгөөд судалгаанаас бизнес рүү шилжих хамгийн хүнд үе шат юм.
Япон улс энэ асуудлыг стратегийн түвшинд авч үзэн, 2019 онд био-эдийн засгийн бодлогоо шинэчилж, 2030 он гэхэд дэлхийн хамгийн хөгжингүй био-эдийн засгийн тогтолцоог бий болгох зорилт тавьсан бөгөөд үүний хүрээнд хэдэн зуун тэрбум иений хөрөнгө оруулалтыг төвлөрүүлэн, стартап компаниудыг дэмжих, венчур хөрөнгө оруулалтыг татах, төр ба хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлж эхэлсэн байна.
Ялангуяа венчур сангаас хөрөнгө татсан биотехнологийн компаниудад төрөөс нэмэлт санхүүжилт олгодог тогтолцоо нь эрсдэлийг хуваалцаж, инновацийг илүү хурдтай зах зээлд хүргэхэд чухал түлхэц болж байна.
Гэвч Япон улс зөвхөн судалгаа, санхүүжилтээр хязгаарлагдахгүй, үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг хөгжүүлэх шаардлагатайг мөн ойлгосон бөгөөд биотехнологийн салбарт үйлдвэрлэл нь амжилтын гол тулгуур гэдгийг онцолж байна. Энэ хүрээнд 2024 оноос эхлэн нөхөн сэргээх анагаах ухааны үйлдвэрлэлийг дэмжих тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлж, их хэмжээний хөрөнгө оруулалтаар гэрээт үйлдвэрлэл, хөгжүүлэлтийн байгууллагуудыг (CDMO) дэмжиж эхэлжээ.

Компанийн нэр:

Ховд аймгийн сурагч хүүхдүүд электрон тамхины хэрэглээг хязгаарлах, хориглох хүсэлт гаргаж, тавь гаруй хуудсан дээр 4,869 хүүхэд гарын үсэг зурснаа өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард Засаг даргааараа уламжлан УИХ-ын Тамгын газарт ирүүлсэн байна. Тэд өөрсдийн саналаа Тамхины хяналтын тухай хуульд тусгуулахыг хүсжээ. Тэгвэл саяхан УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Номинчимэг хууль санаачлагчийн хувиар Ховдын хүүхдүүдтэй уулзаж, санал бодлыг нь солилцов.
Үүний нэг тод жишээ нь Meiji их сургуулиас үүсэлтэй PorMedTec компани бөгөөд тус компани хүний эрхтний дутагдлыг шийдвэрлэх зорилгоор генийн өөрчлөлттэй донор гахайг клончлон үржүүлэх технологи хөгжүүлж байна.
Дэлхий даяар эрхтэн шилжүүлэн суулгах хэрэгцээ өсөн нэмэгдэж байгаа ч донорын хомсдол ноцтой асуудал хэвээр байгаа тул амьтнаас хүнд эрхтэн шилжүүлэх буюу ксенотрансплантаци нь ирээдүйн боломжит шийдэл гэж үзэгдэж байгаа бөгөөд Япон улс энэ чиглэлд бодит ахиц гаргаж эхэлсэн байна.
Тухайлбал, 2024 онд PorMedTec компани АНУ-д хөгжүүлсэн генийн өөрчлөлттэй гахайн эсийг амжилттай клончлон үржүүлж, ийм төрлийн донор амьтныг АНУ-аас гадна анх удаа бий болгосон нь Японы био үйлдвэрлэлийн чадавх нэмэгдэж байгааг харуулж байгаа аж.
Цаашид тус компани жилд хэдэн зуун донор гахай үйлдвэрлэх, 2027 он гэхэд хүний клиник туршилтыг эхлүүлэх зорилготой бөгөөд урт хугацаанд Ази тивийн хэмжээнд экспортын төв болох төлөвлөгөөтэй байна.
Энэ бүхнээс харахад Японы төрийн үүрэг ч өөрчлөгдөж, зөвхөн зохицуулагч биш, харин инновацийн экосистемийг бүхэлд нь бүрдүүлэгч болж хувирч байна.
Биотехнологи нь урт хугацааны хөгжүүлэлт, өндөр эрсдэл, их хэмжээний хөрөнгө шаарддаг “deep tech” салбар тул зөвхөн хувийн хэвшилд даатгах боломжгүй бөгөөд АНУ, Европ, Хятад зэрэг орнууд ч энэ салбарт төрийн идэвхтэй оролцоог нэмэгдүүлж байгаа билээ.
Япон улс ч мөн адил дотоодын био үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг бэхжүүлэх, судалгаа–үйлдвэрлэл–зах зээлийг холбох, хөрөнгө оруулалтын урсгалыг нэмэгдүүлэх замаар илүү цогц бодлого хэрэгжүүлж эхэлсэн байна.
Сүүлийн жилүүдийн дэлхийн эрүүл мэндийн хямралууд нь био үйлдвэрлэлийн дотоод чадавх сул нь улс орны аюулгүй байдалд ч нөлөөлж болохыг харуулсан тул энэ салбар стратегийн ач холбогдолтой гэж үзэх болсон.
Эцэст нь, дэлхийн биотехнологийн өрсөлдөөн зөвхөн шинэ нээлтээр хэмжигдэхээ больж, харин тэрхүү нээлтийг бодит бүтээгдэхүүн болгон хувиргаж, их хэмжээгээр, хурдан, боломжийн өртгөөр үйлдвэрлэж чаддаг эсэхээр шийдэгдэх болж байна.
Япон улс энэ өөрчлөлтийг зөв ойлгож, шинжлэх ухаан, хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэл, төрийн бодлогыг нэгтгэсэн цогц тогтолцоог бүрдүүлэхийг зорьж байгаа нь түүнийг зөвхөн судалгааны хүчирхэг орон бус, харин дэлхийн био эдийн засгийн шинэ төв болох боломжтойг харуулж байна.






.jpg&w=3840&q=75)


