Бичил мэдээ
Шинэ мэдээ
Их уншигдсан
АУДИО
ABBA - I Do, I Do, I Do, I Do
АРХИВ
July 2026
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
 | Монгол | 12.00% |
 | Австрали | 4.35% |
 | Швейцарь | 0.0% |
 | Канад | 2.25% |
 | Япон | 1.0% |
 | БНХАУ | 3.0% |
 | Англи | 3.75% |
 | АНУ | 3.75% |
 | ЕХУ | 2.40% |
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Монгол | 12.00% |
| Австрали | 4.35% |
| Швейцарь | 0.0% |
| Канад | 2.25% |
| Япон | 1.0% |
| БНХАУ | 3.0% |
| Англи | 3.75% |
| АНУ | 3.75% |
| ЕХУ | 2.40% |
-Баян хүмүүсээс өндөр татвар хураа.
-Импортын татварыг устга.
-Монополь эрх мэдлийг эцэс болго.
Өнөөгийн эдийн засгийн хамгийн ширүүн маргаануудын үеэр байнга сонсогддог эдгээр уриа нь үнэндээ эдийн засагч Адам Смитийн үзэл санаанаас шууд гарч ирсэн мэт сонсогддог.
Зарим хүмүүс түүнийг “капитализмын эцэг” гэж нэрлэдэг бол зарим нь нийгмийн дэвшилтэт үзэл санааны анхдагч гэж үздэг юм.
Адам Смит “Үндэстнүүдийн баялаг” (The Wealth of Nations) хэмээх түүхэн бүтээлдээ хэт баян чинээлэг байдал болон гадаад худалдааны хамгаалалтын бодлогыг шүүмжилсэн байдаг.
Үндэстнүүдийн баялаг бол эдийн засгийн түүхэн дэх хамгийн их уншигдсан ном бөгөөд 2026 оны 3-р сарын 9 буюу өнөөдөр 250 жилийн ой нь тохиож байна.
Адам Смит Дональд Трамп, эсвэл технологийн тэрбумтнуудын тухай огт мэдэхгүй байсан ч түүний бичсэн санаанууд өнөөгийн эдийн засгийн маргаанд яг тохирч буй мэт харагддаг.
Тэрээр бичихдээ:
“Ухаалаг айлын өрхийн тэргүүн өөрөө үйлдвэрлэхэд илүү их зардал гарах зүйлсийг гэртээ хийхийг оролддоггүй, харин өөр айлаас худалдаж авдаг.”
Мөн тэр ингэж асууж байв:
“Зөвхөн Шотландад бордо (claret), бургунд дарснуудын үйлдвэрлэлийг дэмжихийн тулд гадаадын бүх дарсыг импортлохыг хориглох хууль гаргах нь ухаалаг хэрэг мөн үү?”
Түүний түүхэн бүтээл "Үндэстнүүдийн баялаг"
Энэхүү бүтээл нь сонгодог эдийн засгийн үндэс болсон ном юм.
"Үндэстнүүдийн баялаг" ном 1776 оны 3-р сарын 9-нд хэвлэгдсэн ба АНУ-ын Тусгаар тогтнолын тунхаглал гарсан жил мөн Францын хувьсгалаас 13 жилийн өмнө, аж үйлдвэрийн хувьсгалын эхэн үед гарсан.
Гэсэн ч Адам Смитийн шүүмжилж байсан бодлого — жишээ нь меркантилист (их эскпортол, бага импортол, алт хуримтлуул ҮГ.МН) эзэнт гүрнүүд импортоо багасгаж, экспортоо нэмэгдүүлэхийг оролддог бодлого нь өнөөдөр ч харагддаг.
Жишээ нь: Америк эхэнд “America First” бодлого болон худалдааны хамгаалалтын арга хэмжээтэй адил төстэй.
Адам Смитийг ихэвчлэн чөлөөт зах зээлийг дэмжигч гэж үздэг. Гэвч баялгийн хуваарилалтын тухайд тэрээр өнөөгийн АНУ-ын зүүн жигүүрийн улс төрчид болох Берни Сандерс эсвэл Александрия Окасио Кортезийн санаатай төстэй байр суурь илэрхийлж байсан.
Тэрээр бичихдээ:
Баян хүмүүс төрийн зардалд зөвхөн орлоготойгоо пропорциональ хэмжээгээр бус, түүнээс арай илүү хувь нэмэр оруулах нь шударга
Мөн түүний хамгийн алдартай ишлэлүүдийн нэг:
“Нийгмийн ихэнх гишүүд нь ядуу, зовлонтой байхад тэр нийгэм хөгжин цэцэглэж, аз жаргалтай байна гэж хэлэх аргагүй.”
“Үндэстнүүдийн баялаг” номын гол санаа юу вэ гэдэг талаар эрдэмтдийн маргаан өнөөдөр хүртэл үргэлжилж байна. Чөлөөт зах зээлийг дэмжигчид түүнийг өөрсдийн үзэл санааг үндэслэгч гэж үздэг.
Харин зарим шинэ тайлбарууд түүнийг дунд зэргийн прогрессив, бараг Европын социал-демократ маягийн үзэлтэй гэж тайлбарладаг.
Лондонгийн King's College-ийн судлаач Лео Стидс:
“Та хүссэн ямар ч санаагаа дэмжүүлэх үг, өгүүлбэрийг ‘Адам Смит’-ийг номноос нь олж чадна.”
Адам Смит импортын татвар хэзээ ч хэрэггүй гэж үзээгүй.
🚂 2026 онд "Монголын төмөр зам" ТӨХК өөрийн эзэшлийн суурь бүтцээр 8 сая тонн ачаа тээвэрлээд байна.
🌱 Ухаа худаг уурхай нь цөлжилттэй тэмцэх, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Цогтцэцийд мод үржүүлгийн талбай, ойн зурвас байгуулж, сүүлийн 17 жилийн турш тууштай арчлан ургуулж байна. 🌳🌿
Зарим нөхцөлд худалдааны нөхцөл шударга бус байвал эсвэл үндэсний аюулгүй байдлын шалтгаанаар импортын татвар авах боломжтой гэж үзэж байв.
Гэвч тэр үүнийг түр хугацааны арга хэмжээ байх ёстой гэж үзсэн.
Лондон дахь Adam Smith Institute-ийн захирал Имон Батлер ингэж хэлжээ:
“Адам Смит эдгээр аргументуудыг ойлгож байсан. Гэхдээ импортын татвар аль болох богино хугацаанд байх ёстой гэж үзсэн. Худалдаа их байх тусам бүх хүнд ашигтай.”
Смитийн хамгийн алдартай ойлголт бол “Үл үзэгдэх гар” юм.
Энэ нь хүмүүс өөрсдийн ашиг сонирхлыг дагаж үйлдэл хийх, харин зах зээл түүнийг нийтийн хамгийн сайн үр дүн рүү чиглүүлэх ёстой гэсэн санааг илэрхийлдэг гэж тайлбарладаг.
Адм Смитийн бичсэнээр:
“Бид оройн хоолоо махны худалдаачин, ногоочин, талхчнаас авдаг нь тэдний өгөөмөр сэтгэлээс биш, харин өөрсдийн ашиг сонирхлын үр дүнд авдаг.”
Гэхдээ судлаачид нэг зүйлийг онцолдог. “Үл үзэгдэх гар” гэдэг зүйрлэл номонд ганцхан удаа гардаг.
Тиймээс үүнийг төр огт оролцохгүй ‘laissez-faire’ бодлогыг зөвтгөхөд дангаар нь ашиглах ёсгүй гэж үздэг.
Энэтхэгийн нэрт сэтгэгч Пратап Бхану Мехта ингэж тайлбарлажээ.
Энэ ном бол үнэндээ тусдаа ашиг сонирхол, монополистууд, хүчтэй бүлгүүд төрийг барьцаалдаг байдлыг шүүмжилсэн бүтээл.
Түүний хэлснээр:
Эхлээд энэ асуудлыг шийд. Тэгээд жинхэнэ чөлөөт зах зээл ажиллана.
Нобелийн шагналт эдийн засагч Жозеф Стиглиц ч Пратап Бхану Мехтагын үзэлтэй санал нийлдэг.
Тэр хэлэхдээ:
Адам Смит нийгмийг бүхэлд нь харсан өөрийн ашиг сонирхлын тухай ярьж байсан. Харин орчин үеийн эдийн засаг хязгааргүй хувиа хичээсэн хүмүүсийн тухай онолд суурилладаг. Адам Смит тийм зүйлд итгэдэггүй байсан.
Адам Смит өөрөө ч ингэж бичсэн.
“Зөвхөн өөрсдийн төлөө бүхнийг хийх, бусдын төлөө юу ч хийхгүй байх нь бүх цаг үед эрх мэдэлтэй хүмүүсийн бузар зарчим байсан.”
“Үндэстнүүдийн баялаг” номын 250 жилийн ой-д зориулсан арга хэмжээнүүд:
Глазго
Эдинбург
Лондон
Смитийн төрсөн нутаг Киркалди хотуудад энэ жил зохион байгуулагдаж байна.
Түүний нөлөө соёлд хүртэл шингэсэн.
Жишээ нь Эдинбургийн фестиваль дээр 2008 оны Royal Bank of Scotland банкны сүйрлийн тухай элэглэлийн мюзиклд Адам Смитийн “сүнс”-ний дүр ч гарч байсан.
Гэсэн ч Адам Смитийг өнөөгийн улс төрийн нэр томьёогоор прогрессив эсвэл өөр ямар нэгэн ангилалд бүрэн багтаах боломж хязгаарлагдмал.
Тэр:
Баялгийн төвлөрлийг шүүмжилсэн
Хэдхэн хүний баяжих нь олон хүний ядууралтай холбоотой гэж
үзсэнч гэсэн өнөөдөр хүлээн зөвшөөрөхөд хэцүү тэгш бус байдлын түвшинг тухайн үеийн сэтгэгчдийн адил хүлээн зөвшөөрч болох байсан гэж судлаачид үздэг.
Марксийн шүүмжлэл
Хожим Карл Маркс Адам Смитийн хөдөлмөрийн хуваарилалтын онолыг шүүмжилсэн.
Үйлдвэрүүд ажлыг маш жижиг хэсгүүдэд хувааснаар ажилчдын сэтгэл санааг доройтуулж, уйтгартай, механик ажилтан болгодог гэж тэр үзсэн.
Лондонгийн Goldsmiths их сургуулийн эдийн засгийн түүхч Ричард ван ден Берг дараах дүгнэлтийг хэлсэн:
“Энэ номын эргэн тойронд маш олон асуулт, өөр өөр тайлбарууд байдаг. Гэхдээ энэ нь түүний үнэ цэнийг бууруулаагүй.”
Мөн тэрээр:
“Энэ ном бол нэг төрлийн санаа. Шинэ санаа төрүүлдэг ном юм"
