Олон арван жилийн турш Эверест уулын (Гималай) хамгийн алдартай таних тэмдгүүдийн нэг нь уулын оргил биш, харин дэлхий даяар "Ногоон гутал" (Green Boots) хэмээн алдаршсан нэр нь үл мэдэгдэх уулчны цогцос байв. Харин 2025 онд мөрдөн шалгагчид уг цогцос нь 1996 оны Эверестийн аймшигт ослын үеэр сураггүй болсон Энэтхэгийн уулчин Цэван Палжор байсан болохыг албан ёсоор тогтоосон юм.
Палжорын цогцос Эверестийн "Үхлийн бүс" (Death Zone) хэмээх 8,000 метрээс дээших өндөрлөгт олон жилийн турш хадгалагдан үлджээ.

Энд агаарын температур -40°C-ээс ч доош унадаг бөгөөд хүчилтөрөгчийн хэмжээ далайн түвшин дэхийн ердөө гуравны нэгтэй тэнцдэг. Ийм эрс тэс орчин нь хүний шарилыг байгалийн жамаар хэдэн арван жилийн турш хадгалж үлдээдэг боловч тэдгээрийг буулгах ажиллагааг маш аюултай, асар өндөр өртөгтэй болгодог.
Өнөөдрийг хүртэл Эверестийн оргилд гарах оролдлого хийх явцад 340 гаруй уулчин амь үрэгдсэн бөгөөд тэдний олонхын цогцос уулан дээрээ хэвээр байдаг. Учир нь 8,000 метрээс дээш өндрөөс цогцос буулгах ажиллагаа нь аврах багийнхны амь насыг ч ноцтой эрсдэлд оруулдаг.

Сүүлийн жилүүдэд Балба улс Эверест уулан дээр үлдсэн цогцсуудыг буулгах, мөн дэлхийн хамгийн өндөр оргилын байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах чиглэлээр идэвхтэй ажиллаж байна.
"Ногоон гутал" хэмээх нууцлаг уулчны хэн болох нь ийнхүү бараг 30 жилийн дараа тодорхой болсон нь түүний ар гэрийнхэнд сэтгэлийн тайвшрал авчирсан төдийгүй, дэлхийн дээвэр гэгддэг Эверестийг зорихоор шийдсэн хүмүүс ямар асар их эрсдэлийг даван туулдгийг дахин сануулж байна.

1996 оны 1996 Mount Everest disaster нь уулын спортын түүхэн дэх хамгийн эмгэнэлт ослуудын нэг юм. 1996 оны тавдугаар сарын 10–11-нд хүчтэй цасан шуурга болж, оргил өөд явсан олон баг замаа алдаж, хүчилтөрөгч нь дуусч, нийт 8 уулчин нэг өдрийн дотор амиа алдсан. Энэ үйл явдлыг Жон Кракаурын "Into Thin Air" номоор дэлхий нийт илүү сайн мэддэг болсон.

🌱 Ухаа худаг уурхай нь цөлжилттэй тэмцэх, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Цогтцэцийд мод үржүүлгийн талбай, ойн зурвас байгуулж, сүүлийн 17 жилийн турш тууштай арчлан ургуулж байна. 🌳🌿

🇲🇳Монгол Улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ-аас жил бүр зохион байгуулдаг ТОП 100 аж ахуйн нэгжийн жагсаалтад Энержи Ресурс компани 16 дахь жилдээ шалгарч, 2025 оны ТОП 4-т эрэмбэлэгдлээ.👷♂️👷♀️
Цэван Палжор нь Энэтхэгийн Indo-Tibetan Border Police (ITBP)-ийн уулчин байв. Тэрээр 1996 онд Эверестэд авирах экспедицэд оролцож, хамтрагчдынхаа хамт оргилд хүрсэн гэж үздэг. Гэвч оргилоос буух замдаа цаг агаар гэнэт эрс муудаж, хүчтэй шуурга дэгдсэнээр Палжор болон түүний хоёр нөхөр сураггүй болжээ. Хожим нь тэд бүгд амиа алдсан нь тогтоогдсон.
Цэван Палжор тод ногоон өнгийн өндөр уулын гутал өмссөн байсан бөгөөд түүний цогцос оргил руу өгсөх үндсэн зам дагуух жижиг хадны агуйн амсар орчимд хэвтэж байжээ. Өнөө ч хэвтсээр л байгаа уг газрыг бараг бүх уулчин дайран өнгөрөхдөө цогцсыг хардаг байсан тул түүнийг хэн болохыг мэдэхгүй байх үедээ "Green Boots" (Ногоон гутал) гэж нэрлэж эхэлсэн. Удалгүй энэ нэр дэлхий даяар танигдсан бөгөөд тухайн агуйг хүртэл "Green Boots Cave" гэж дуудах болсон.
Эверестийн 8,000 метрээс дээших хэсгийг "Үхлийн бүс" гэж нэрлэдэг. Учир нь:
-Хүчилтөрөгч далайн түвшнийхээс ердөө гуравны нэг орчим байдаг.
-Температур -40°C хүртэл хүйтэрдэг.
-Нэг алхам хийх ч маш их хүч шаарддаг.
-Цогцос буулгах ажиллагаанд олон хүн оролцох хэрэгтэй бөгөөд аврагчид өөрсдөө амь насаа алдах эрсдэлтэй. Иймээс олон цогцсыг ууланд нь үлдээхээс өөр аргагүй болдог.
2025 онд хийсэн мөрдөн шалгалт, нотлох баримтуудын үндсэн дээр "Ногоон гутал" нь үнэхээр Цэван Палжор байсан болохыг албан ёсоор баталгаажуулсан. Ингэснээр бараг 30 жил үргэлжилсэн нэгэн нууц тайлагдаж, түүний гэр бүл болон уулын спортын түүх судлаачдад тодорхой хариулт өгсөн юм.
Энэ түүх нь Эверест нь дэлхийн хамгийн өндөр уул биш, мөн хүний тэсвэр хатуужлын дээд сорил бөгөөд өчүүхэн төдий алдаа гаргавал амь насаараа төлөх эрсдэлтэй газар гэдгийг сануулсаар байна.








