




















Товч агуулга
-Шинэ хоол тэжээлийн удирдамжид уургийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх, сахарын хэрэглээг багасгах, боловсруулсан хүнснээс зайлсхийхийг зөвлөжээ
-Согтууруулах ундааны хэрэглээний дээд хэмжээг заасан заалтыг хасч, ерөнхийд нь “багасгах”-ыг санал болгосон
-Хоол тэжээлийн удирдамж нь сургуулийн хоол, эмнэлгийн зөвлөгөө болон холбооны бусад бодлогын суурь болдог
Лхагва гарагт АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаг захиргаа шинэ хоол тэжээлийн удирдамжаа танилцуулж, америкчуудыг өмнөх зөвлөмжөөс илүү их уураг, бага сахар хэрэглэхийг, мөн боловсруулсан хүнс их хэмжээгээр хэрэглэхээс зайлсхийхийг уриаллаа. Энэ нь эрүүл хооллолтыг дэмжих зорилготой аж.
Эдгээр удирдамж нь Эрүүл мэндийн сайд Роберт Ф. Кеннеди Жр-ийн дэмждэг нийгмийн хөдөлгөөний нэрээр нэрлэгдсэн Трампын засаг захиргааны “Америкийг дахин эрүүл болгоё” (Make America Healthy Again – MAHA) хөтөлбөрийн хамгийн сүүлийн бодлогын зөвлөмж юм.
Кеннеди болон бусад албан тушаалтнууд, тухайлбал Хөдөө аж ахуйн сайд Брук Роллинс нар MAHA бодлогын хүрээнд:
-Хүүхдийн вакциныг хязгаарлах,
-Хүнсний талон авдаг иргэдийн эрүүл бус хүнс авахыг хязгаарлах зэрэг зорилтуудыг хэрэгжүүлээд байна.
Кеннеди болон Роллинс нар уг удирдамжийг энгийн ойлгомжтой болгох, мөн хүнсний компаниудын нөлөөлөл хэт их байдаг заалтуудыг арилгана гэж өмнө нь амлаж байсан юм.
Хоол тэжээлийн удирдамжийг АНУ-ын Эрүүл мэнд, нийгмийн үйлчилгээний яам (HHS) болон Хөдөө аж ахуйн яам (USDA) таван жил тутамд хамтран гаргадаг.
Боловсруулсан хүнс, нэмэлт сахарт хатуу байр суурь
Шинэ удирдамжид Кеннедигийн амласан зарим өөрчлөлт багтсан бөгөөд Үүнд:
- Боловсруулсан хүнс ихээр хэрэглэх,
-Нэмэлт сахар хэрэглэхийг хүчтэйгээр хориглох чиглэл оржээ.
Кеннеди болон MAHA-г дэмжигчид америкчуудын хооллолт дахь сахар, боловсруулсан хүнсний өндөр хэрэглээ нь архаг өвчлөл өсөх гол шалтгаан гэж үздэг.
“Өнөөдөр манай засгийн газар нэмэлт сахарт дайн зарлалаа,” хэмээн Кеннеди Цагаан ордонд болсон хэвлэлийн хурлын үеэр мэдэгдсэн.
Жимс, хүнсний ногоо, бүхэл үрийг түлхүү хэрэглэх, мөн ханасан өөх тосыг өдөр тутмын илчлэгийн 10%-иас хэтрүүлэхгүй байх зөвлөмж өмнөхтэй адил шинэ зөвлөмжид хэвээр үлджээ.
Кеннеди эдгээр удирдамжийг дагавал эрүүл мэндийн зардал буурна гэж мэдэгдсэн байна. Эрүүл мэндийн үйлчилгээний үнэ өртөг нь 2026 оны завсрын сонгуулийн өмнө Бүгд Найрамдах намын хувьд чухал асуудал болж байгаа юм.
“Шинэ удирдамж нь шим тэжээлээр баялаг, бүхэл хүнс нь эрүүл мэндийг сайжруулж, зардлыг бууруулах хамгийн үр дүнтэй зам гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн,”
гэж Кеннеди хэллээ.
Зөвлөх хорооны талаар
Кеннеди тэргүүтэй MAHA комисс 9-р сард гаргасан стратегийн тайландаа цаашид хоол тэжээлийн удирдамж боловсруулах үйл явцыг шинэчилнэ, тэр дундаа: Зөвлөх хорооны бүтэц, гишүүдийн бүрэлдэхүүнийг өөрчилнө гэж тусгасан байна.
Зарим иргэний нийгмийн байгууллагууд уг зөвлөх хороог хүнсний салбарын нөлөөнд хэт автсан гэж шүүмжилдэг. Харин энэ удаагийн удирдамжид зөвлөсөн хороо нь өмнөх Ерөнхийлөгч Жо Байдены засаг захиргааны үед томилогдсон байжээ.
Хоол тэжээлийн удирдамж нь: Ойролцоогоор 30 сая хүүхэд хамрагддаг сургуулийн хоолны хөтөлбөр, эмнэлгийн зөвлөгөө, үндэсний өвчин урьдчилан сэргийлэх бодлогын суурь болдог.
Энэ удаагийн хувилбарт:
Насанд хүрэгчид биеийн жингийн нэг кг тутамд өдөрт 1.2–1.6 грамм уураг хэрэглэхийг зөвлөсөн нь өмнөх 0.8 грамм гэсэн зөвлөмжөөс мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн үзүүлэлт юм.
Мөн олон арван жилийн турш өөх тос багатай сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэхийг зөвлөдөг байсан бодлогыг өөрчилж, бүхэл тослогтой сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэхийг зөвлөсөн байна. Сүүний салбарынхан өмнөх бодлого нь фермерүүдэд шударга бус байсан гэж үздэг байжээ.
Шинэ удирдамжид: Насанд хүрэгчид өдөрт 1–2 хундага архи ууж болно гэсэн олон жилийн турш мөрдөгдөж ирсэн зөвлөмжийг хасч, зөвхөн “илүү сайн эрүүл мэндийн төлөө архины хэрэглээг багасгах” гэж ерөнхийд нь зөвлөсөн байна.
Цагаан ордны нэгэн албан тушаалтан уг удирдамж нь шинжлэх ухаанд тулгуурласан бөгөөд олон нийтийн эрүүл мэндэд эерэг нөлөө үзүүлнэ гэж мэдэгдсэн байна.
АНУ-ын Анагаахын Холбоо (AMA)-ны ерөнхийлөгч Бобби Муккамала:
“Зүрхний өвчин, чихрийн шижин, таргалалт болон бусад архаг өвчнийг өдөөж буй ихээр боловсруулсан хүнс, чихэрлэг ундаа, илүүдэл натрид анхаарал хандуулсан шинэ удирдамжийг бид сайшааж байна,”
гэж мэдэгджээ.
Ихээр боловсруулсан хүнснээс зайлсхийх
Шинэ удирдамжид: Нэмэлт сахар, шим тэжээлгүй амтлагчийг ямар ч хэмжээгээр хэрэглэхийг зөвлөдөггүй, хэрэв хэрэглэвэл нэг хоолонд 10 граммаас хэтрүүлэхгүй байх ёстой гэжээ.
Өмнөх удирдамжид тодорхой хэмжээгээр сахар нэмэхийг зөвшөөрдөг байсан бөгөөд энэ нь өдрийн нийт илчлэгийн 10%-иас хэтрэхгүй байх нөхцөлтэй байв.
Мөн: Хиймэл амт оруулагч, бага илчлэгтэй амтлагч, хиймэл будагтай хүнс, ундаанаас зайлсхийхийг зөвлөсөн байна.
Зарим хүнсний компаниуд засаг захиргааны энэхүү чиглэлийн дагуу хиймэл орцоо хасаж эхэлжээ.
Америкийн Ундаа Үйлдвэрлэгчдийн Холбоо: АНУ-д зарагдаж буй ундааны бараг 60% нь сахаргүй, сахаргүй ундааг хэрэглэхгүй байхыг зөвлөх нь бодит бус, логикийн зөрчилтэй гэж мэдэгдсэн байна.
“Хэт боловсруулсан хүнс”-ний тодорхойлолт маргаантай хэвээр шинэ удирдамжид “хэт боловсруулсан хүнс” гэсэн ойлголтыг шууд тодорхойлоогүй бөгөөд энэ нь хүнсний салбарын дунд их маргаан дагуулж буй асуудал юм.
HHS болон USDA-аас: Хэт боловсруулсан хүнсний албан ёсны тодорхойлолтыг боловсруулж байгаа гэж мэдэгдсэн байна.
Дэлхийн эрдэмтэд: Нэмэлт бодис, үйлдвэрийн гаралтай орц ихтэй хэт боловсруулсан хүнс нь 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин, таргалалт зэрэг эрүүл мэндийн сөрөг үр дагавартай холбоотойг анхааруулсаар байна








