Лхагва гарагт болсон дээд хэмжээний уулзалтаараа БНХАУ-ын дарга Шин Жиньпин, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин нар АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын “Golden Dome” нэртэй пуужингийн довтолгооноос хамгаалах системийн төлөвлөгөө болон Вашингтоны “хариуцлагагүй” цөмийн бодлогыг шүүмжиллээ.
Энэ нь БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин ердөө долоо хоногийн өмнө АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампыг Бээжинд хүлээн авснаас хойших үйл явдал юм.

Ши Жиньпин болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин нарын дээд хэмжээний уулзалтын дараа гаргасан хамтарсан мэдэгдэл нь Хятадын удирдагч Трамптай тогтвортой, бүтээлч харилцаа хүсэж байгаа ч гол асуудалд байр суурь нь ОХУ-ынхтай нягт уялдаатай хэвээр байгааг харууллаа.
Мэдэгдэлд Дональд Трампын газар ба сансарт суурилуулах пуужин сөнөөгч систем байгуулах төлөвлөгөө нь “Дэлхийн стратегийн тогтвортой байдалд заналхийлж байна” хэмээсэн. Түүнчлэн АНУ, ОХУ-ын цөмийн зэвсгийн нөөцийг хязгаарлаж байсан гэрээний хугацаа дууссан ч сунгахгүй байгаа нь Вашингтоноос болж байгаа хэмээн ОХУ шүүмжилжээ.
Тус гэрээ энэ оны хоёрдугаар сард хүчингүй болсон бөгөөд Москва уг гэрээг нэг жилээр сунгах санал тавьсан ч Ерөнхийлөгч Дональл Трамп хариу өгөөгүй байна. Харин АНУ-ын зарим улстөрчид Хятад цөмийн зэвсгээр хөөцөлдөж буй нөхцөлд гэрээг сунгах нь Вашингтоны зэвсэглэлийг хязгаарлана гэж үзэж байгаа аж.
Гэвч дэлхийн аюулгүй байдлын асуудал дээр нэг дуугаар ярьж байсан хоёр удирдагч Москвагийн удаан хугацаанд хүсэж ирсэн нэг чухал асуудал дээр ахиц гаргаж чадсангүй. Тэр нь Монгол Улсаар дайруулах ОХУ-аас БНХАУ-руу нийлүүлэх байгалийн хийн хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлэх шинэ хоолойн гэрээ байлаа.
Ши Жиньпин энэ долоо хоногт Хятадын хамгийн том стратегийн өрсөлдөгч болон хамгийн ойрын түншээ дараалан хүлээн авч, дипломат идэвхтэй долоо хоногийг өнгөрүүллээ.
Дональд Трамп Ирантай холбоотой дайнаас гарах гарц хайж, харин Путины цэрэг Украинд гацсан хэвээр байгаа энэ үед Бээжингийн эдгээр уулзалтууд нь Хятадыг дэлхийн тогтвортой байдлын тулгуур, томоохон дипломат тоглогч гэдгийг харуулах боломж болсон гэж ажиглагчид үзэж байна.
Вашингтонд төвтэй Brookings Institution-ийн шинжээч Патриша Ким:
Ши Путин болон Трамптай харьцуулахад илүү хүчтэй байр суурьтай харагдаж байна. Хоёр удирдагч хоёулаа өөрсдийн эхлүүлсэн мөргөлдөөндөө гацсан бол Ши дотоод хүчээ бэхжүүлэхэд төвлөрч, тогтвортой, өөртөө итгэлтэй их гүрний дүр төрхийг харуулж чадлаа.
гэсэн байна.
Дональл Трамптай хийсэн уулзалт нь голчлон хурцадмал байдлыг зохицуулах зорилготой байсан бол Путинтэй хийсэн уулзалт нь өөр сорилт байв. Учир нь хоёр тал аль хэдийн “хязгааргүй түншлэл” гэж тодорхойлсон харилцаандаа бодит ахиц гарсныг харуулах шаардлагатай болсон.

Харвардын их сургуулийн эрдэмтэд 100% шүүсэн ургамлын тос нь эрүүл мэндийн тэнцвэрт байдлыг дэмждэг болохыг тогтоожээ.

Хэлэлцүүлгээр хөдөө аж ахуй, уул уурхай, зам тээврийн салбарын тоног төхөөрөмжийн хэрэгцээ шаардлагыг хэрхэн хангах болон тулгамдаж буй асуудлын талаар оролцогчид саналаа илэрхийлж, боломж, гарцыг ярилцлаа.
Ши, Путин хоёр 40 гаруй удаа уулзсан бөгөөд 2022 онд стратегийн иж бүрэн түншлэлийн гэрээ байгуулсан. Энэ нь Москва Украин руу довтолгоо эхлүүлэхээс гурван долоо хоногийн өмнө болсон юм.
Москва энэ удаагийн айлчлалын өмнө Хятадтай эрчим хүчний шинэ хэлэлцээр байгуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. Үүнд хийн хоолойн нийлүүлэлт болон далайгаар тээвэрлэх газрын тосны нийлүүлэлт багтаж байв.
ОХУ-ын Шадар сайд Александр Новак БНХАУ, ОХУ-ын газрын тосыг урт хугацаанд авах сонирхолтой бөгөөд нийлүүлэлтийн хэмжээ эхний дөрвөн сард 10 хувиар өссөн гэж мэдэгдэв.
Владамир Путины 2025 оны есдүгээр сарын айлчлалын үеэр ОХУ-ын эрчим хүчний аварга компани болох Газпром “Сибирийн Хүч 2” төслийг урагшлуулах тохиролцоонд хүрсэн гэж мэдэгдэж байсан.
БНХАУ энэ төслийн талаар олон нийтэд маш бага мэдээлэл өгч ирсэн. Лхагва гарагт Ши Жиньпин эрчим хүч, нөөцийн салбар дахь хамтын ажиллагаа нь Хятад-Оросын харилцааны “Тэнцвэрийн цэг” байх ёстой гэж хэлсэн ч уг хоолойн нэрийг дурдаагүй байна.
Хийн үнэ зэрэг гол асуудлууд шийдэгдээгүй хэвээр байгаа бөгөөд шинжээчид хэлэлцээ хэдэн жил үргэлжилж магадгүй гэж үзэж байгаа аж.
Кремль хоёр тал төслийн “Ерөнхий параметрүүд дээр ойлголцолд хүрсэн” гэж мэдэгдсэн ч эхлэх тодорхой хугацаа, үнэ гэсэн нарийн мэдээлэл өгөөгүй. Харин Новак хэлэхдээ хоолойгоор нийлүүлэх хийн гэрээнүүдийг эцэслэж байгаа гэжээ.
Tony Blair Institute for Global Change-ийн ахлах зөвлөх Даниэл Слит:
Үнэ, санхүүжилт, гэрээний нөхцөлтэй холбоотой үндсэн зөрчлүүд шийдэгдээгүй хэвээр байна. Европын зах зээлээ алдсан ОХУ-д энэ хэлэлцээр илүү яаралтай хэрэгтэй байгаа бол Бээжин удаан, болгоомжтой хандаж, ирээдүйн эрчим хүчний нийлүүлэлтийн сонголтоо нээлттэй үлдээхийг хүсэж байна.
гэж хэлжээ.
БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинг Ардын Их Хурлын Ордонд хүндэт харуул, их бууны ёслолоор угтан авснаас гадна хүүхдүүд Хятад, Оросын далбаа намируулж байв.
Дараа нь хоёр удирдагч Бээжин нугас, Жиньхуа утсан хиам бүхий төрийн зоог барьж, цөөн тооны ойрын туслахуудтайгаа цай уусан аж.
Ши Жиньпин хоёр улс урт хугацааны стратегид төвлөрч, “Илүү шударга, илүү үндэслэлтэй” дэлхийн засаглалын тогтолцоог дэмжих ёстой.
гэж Хятадын төрийн мэдээллийн "Шиньхуа" агентлаг мэдээлжээ.
Путин Орос-Хятадын харилцаа “Урьд өмнө байгаагүй өндөр түвшинд хүрч, үргэлжлэн хөгжиж байна” гэж мэдэгдсэн байна.
Хамтарсан тунхаглалд хоёр тал хиймэл оюун ухаанаас эхлээд бар, ирвэс, хулсны баавгай хамгаалах хүртэл олон салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх төлөвлөгөө танилцуулжээ.
Мөн АНУ, Израйлыг Иранд халдсан нь олон улсын хуулийг зөрчсөн гэж буруутгаж, “Ноёрхол тогтоох үзэл болон нэг талт бодлогыг эрс эсэргүүцэж байна” гэж мэдэгдсэн байна.










