Бичил мэдээ
Шинэ мэдээ
Их уншигдсан
АУДИО
ABBA - I Do, I Do, I Do, I Do
АРХИВ
June 2026
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
 | Монгол | 12.00% |
 | Австрали | 3.6% |
 | Швейцарь | 0.0% |
 | Канад | 2.25% |
 | Япон | 0.50% |
 | БНХАУ | 3.0% |
 | Англи | 4.00% |
 | АНУ | 3.75% |
 | ЕХУ | 2.15% |
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Монгол | 12.00% |
| Австрали | 3.6% |
| Швейцарь | 0.0% |
| Канад | 2.25% |
| Япон | 0.50% |
| БНХАУ | 3.0% |
| Англи | 4.00% |
| АНУ | 3.75% |
| ЕХУ | 2.15% |
Түүхч Пол Рачневскийн алдарт Genghis Khan: His Life and Legacy намтар бүтээлд Боржигин овгийн угсаа гарлын тухай домог, уламжлалуудыг судалсан байдаг.
Тэрээр
Монголчууд эв нэгдлийг хүсэж байсан бөгөөд хүний амь нас, өмч хөрөнгө аюулгүй хамгаалагдсан, эмх журам тогтсон улсыг мөрөөддөг байв. Ядуурал, зовлон зүдгүүр, доройтлын энэ үед Чингис хаан төрсөн юм. Түүний эцэг Есүхэй нь Хиад-Боржигин овгийн хүн байсан бөгөөд угсаа гарлаа Бодончар хүртэл хөөж үздэг байжээ. Бодончар нь Алан-гоо хатны гэрлэлтээс гадуур төрсөн хүү гэж үздэг. Бодончарын төрсөн тухай домогт өгүүлснээр, Добу Мэргэн нас барсны дараа Алан-гоо хатан шөнө бүр нууцлаг, алтан өнгөөр гэрэлтсэн нэгэн эрэгтэйд бараалхуулсны дараа Бодончарыг төрүүлсэн
гэдэг.
Персийн түүхч Рашид Ад Дин энэ тухай илүү дэлгэрэнгүй бичсэн байдаг.
Улаан үстэй, цэнхэр (эсвэл ногоон) нүдтэй нэгэн эрэгтэй шөнө бүр түүний зүүдэнд маш удаанаар ойртож ирээд, дараа нь чимээгүйхэн алга болдог байсан.
Энэ домог нь Бодончарын эцэг гадаад гаралтай хүн байсан байж болохыг сануулдаг. Добу Мэргэний хөвгүүд түүнийг Баяуд овгийн Малик байсан гэж сэжиглэж байжээ.
Хэрэв үнэхээр тийм байсан бол тэр хүн Боржигин овогт багтдаг Монголын Баяуд биш, харин ижил нэртэй Түрэг овгийн хүн байсан байх магадлалтай. Учир нь Малик хол газраас ирсэн бөгөөд Добу Мэргэнтэй уулзахдаа туйлын ядарсан байсан тул өөрийн хүүг нэг мөч гуяны ангийн махаар сольсон тухай домог байдаг.
Учир нь эртний киргизүүд өндөр нуруутай, улаан үстэй, цэнхэр эсвэл ногоон нүдтэй байсан гэж тэмдэглэгдсэн байдаг.
Харин хар үстэй, хүрэн нүдтэй киргизүүдийг Тан улсын түүх болох Taнгшиуд-д Хятадын жанжин Ли Лингийн үр удам гэж үздэг байсан.
Энэ тухай сурвалжууд:
Collected Chronicles, II боть, 193-р тал, 51-р тайлбар; мөн Tangshu, 217-р бүлэг.
🇲🇳Монгол Улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ-аас жил бүр зохион байгуулдаг ТОП 100 аж ахуйн нэгжийн жагсаалтад Энержи Ресурс компани 16 дахь жилдээ шалгарч, 2025 оны ТОП 4-т эрэмбэлэгдлээ.👷♂️👷♀️
🏆Энэ удаагийн наадамд уул уурхайн салбарын 42 байгууллагын 1,800 гаруй уурхайчин оролцсон байна.
Судлаач Wolfram Eberhard-ийн Kultur und Siedlung бүтээл (221-р тал)-д ч дурдсан байдаг.
Мөн киргизүүдийн үс, нүдний цайвар өнгийг исламын үеийн болон орчин үеийн аялагчид онцлон тэмдэглэсэн байдаг (Ligeti, Mots de civilisation, 151-р тал).
Хятадын элч Зао Хонг Чингис хааныг бусад татаруудаас ялгаатай байсан гэж тэмдэглэжээ.
Түүний бичсэнээр:
Бусад татарууд жижиг биетэй байсан бол Чингис хаан өндөр нуруутай, өргөн духтай, урт сахалтай байв.
Чингис хааны ач хүү Хубилай Хааныг анх хараад ихэд гайхсан гэдэг.
Чингис хаан:
Манай бүх хүүхдүүд улаан үстэй байдаг. Гэтэл энэ хүү хар үстэй байна. Тэр лав хөгшин авга нараа дуурайжээ.
хэмээн хэлсэн байдаг.
(Collected Chronicles, II боть, 153-р тал).
Харин Марко Пологийн La Description du Monde (110-р тал)-д Ертөнцийн түүхийг сөхөн үзвэл зохиолд Хубилай хааныг:
Хар нүдтэй боловч арьс нь сарнайн улаан туяатай, цайвар царайтай хүн байсан.
гэж дүрсэлжээ.
Боржигин овгийн эх болсон Алан-гоо The Secret History of the Mongols (§8)-д Монголын Нууц Товчоонд Хори-Түмэд ноёны охин байсан гэж өгүүлдэг.
Харин Рашид ад-Дин (Collected Chronicles, I/1, 152-р тал)-д түүнийг Корола овгийн хүн байсан гэж тэмдэглэжээ.
Тайлбар
Пол Рачневскийн Чингис хааны намтар өнөөдөр ч энэ сэдвийн хамгийн нэр хүндтэй судалгааны нэг хэвээр байна. Түүний бүтээлийн үнэ цэнэ нь зөвхөн анхдагч сурвалжуудыг өргөн ашигласанд бус, харин тэдгээрийг шүүмжлэлтэйгээр харьцуулан шинжилсэнд оршдог.
Тэрээр Монгол, Хятад, Перс болон Европын сурвалжуудыг ашиглан дэлхийн түүхэн дэх хамгийн аугаа байлдан дагуулагчдын нэг болох Чингис хааны амьдралын бодит, найдвартай дүр зургийг сэргээн бүтээхийг зорьсон юм.
Энэ хэсэг нь Рачневскийн дурдсан таамаглал, домог, дундад зууны сурвалжуудын тайлбар болохоос өнөө үеийн генетикийн шинжлэх ухаанаар батлагдсан дүгнэлт биш юм.
