Бичил мэдээ
Шинэ мэдээ
Их уншигдсан
АУДИО
ABBA - I Do, I Do, I Do, I Do
АРХИВ
September 2026
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
 | Монгол | 12.00% |
 | Австрали | 4.35% |
 | Швейцарь | 0.0% |
 | Канад | 2.25% |
 | Япон | 1.0% |
 | БНХАУ | 3.0% |
 | Англи | 3.75% |
 | АНУ | 3.75% |
 | ЕХУ | 2.40% |
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Монгол | 12.00% |
| Австрали | 4.35% |
| Швейцарь | 0.0% |
| Канад | 2.25% |
| Япон | 1.0% |
| БНХАУ | 3.0% |
| Англи | 3.75% |
| АНУ | 3.75% |
| ЕХУ | 2.40% |
Цахилгаан автомашин бол ирээдүйн тээврийн хэрэгсэл. Бензин, дизель түлшнээс татгалзах, нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах дэлхийн хөдөлгөөн эрчимжихийн хэрээр цахилгаан машины эрэлт ч асар хурдтай өсөж байна.
Гэвч цахилгаан автомашины батарейг үйлдвэрлэхэд шаардлагатай түүхий эдийн нэг нь дэлхийн хамгийн ядуу орнуудын нэг болох Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улстай салшгүй холбоотой. БНАКУ-тай холбоотой түүхий эдийн нэр нь кобальт.
Конго дэлхийн кобальтын нийлүүлэлтийн ихэнхийг хангадаг. 2025–2026 оны мэдээллүүдээр тус улс дэлхийн нийт кобальтын үйлдвэрлэлийн ойролцоогоор 70–75 хувийг дангаараа бүрдүүлж байна.
Өөрөөр хэлбэл дэлхийн цахилгаан автомашин, ухаалаг утас, компьютер, батарейн үйлдвэрлэлийн түүхий эд Африкийн энэ улстай хүйн холбоотой аж.
Кобальт нь литийн-ион батарейны зарим төрлийн катодод ашиглагддаг.
Энгийнээр хэлбэл: Конго → кобальт → боловсруулах үйлдвэр → батарей → цахилгаан машин, гар утас, компьютер гэсэн асар том дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээ бий.
Гэхдээ энэ гинжний хамгийн эхний хэсэгт бидний тэр бүр хардаггүй дүр зураг байдаг. Хүүхдүүд хүдэр зөөж, чулуу буталж, насанд хүрэгчид хамгаалалтын хэрэгсэлгүйгээр уурхайн гүнд ажиллаж байна. Английн Save the Children буюу Монголчуудын мэддэгээр Английн "Хүүхдийг ивээх сан" болон бусад байгууллагууд Конго дахь гар аргаар олборлодог кобальтын уурхайд хүүхдийн хөдөлмөр, эрүүл мэндэд ноцтой эрсдэлтэй нөхцөл байсаар байгааг баримтжуулсан.
Энэ нь Конго дахь гар аргаар болон жижиг хэмжээний олборлолт (artisanal and small-scale mining)-ын нөхцөл байдлыг харуулсан дүр зурагтай нийцнэ.
Харин Конго дахь гар аргаар кобальт олборлох салбарт хүүхдийн хөдөлмөрийн асуудал бодитоор оршсоор байгаа нь олон эх сурвалжаар баримтжигдсан асуудал юм. 2026 онд нийтлэгдсэн судалгаанд ч гар аргаар олборлох салбар нь олон мянган гэр бүлийн амьжиргааны эх үүсвэр боловч хүүхдийн хөдөлмөр өргөн тархсан асуудал хэвээр байгааг тэмдэглэсэн байна.
Эндээс асуудал илүү том хүрээнд орно. Конго олборлосон кобальтаа дангаараа эцсийн бүтээгдэхүүн болгодоггүй. Хүдэр нь олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээгээр дамжин боловсруулах үйлдвэрүүдэд, ялангуяа Хятадтай холбоотой боловсруулах сүлжээнд ордог.
Өнөөдөр Хятад улс кобальт зэрэг стратегийн ашигт малтмалын боловсруулалт болон нийлүүлэлтийн сүлжээнд маш хүчтэй байр суурьтай байна. Ройтерсийн 2026 оны мэдээллээр Хятад улс кобальт болон бусад чухал ашигт малтмалын боловсруулалтад давамгай хэвээр байгаа бөгөөд Конгогийн нийлүүлэлт энэ сүлжээнд маш чухал үүрэгтэй байгаа аж.
Тиймээс:
Конго бол олборлолтын аварга. Хятад бол боловсруулах сүлжээний гол тоглогч. Европ, Америк, Ази бол эцсийн бүтээгдэхүүний том зах зээл.
Үүнийг маш болгоомжтой ярих хэрэгтэй. “Конгогийн хүүхэд олборлосон кобальт → шууд Tesla-ийн машинд орсон” гэх мэтээр шууд холбож ойлгох нь буруу.
Учир нь кобальт хэд хэдэн шат дамждаг.
Уурхай → худалдаачин → баяжуулах/боловсруулах үйлдвэр → химийн бүтээгдэхүүн → катодын материал → батарей → автомашин/электрон төхөөрөмж гэсэн олон үе шаттай.
Судалгаа, зөвлөх үйлчилгээний Эм Эм Си Жи ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, Бизнесийн удирдлагын магистр (MBA) Ч.Даваасүрэн:
🌞Ухаа худаг цогцолборын “Цэций” орон сууцны хороолол болон “Уурхайчин” гэр хороололд нийт 1,000 гаруй залуус гэр бүлийн хамтаар cуурьшин ажиллаж, амьдарч байна. 🍂👷👷♀️
Гэхдээ энэ нийлүүлэлтийн сүлжээний ил тод бус байдал олон жилийн турш хүний эрхийн байгууллагуудын анхаарлын төвд байсан. Apple, Tesla, Microsoft, Dell, Google зэрэг том компаниудын нэр Конго дахь хүүхдийн хөдөлмөртэй холбоотой кобальтын нийлүүлэлтийн сүлжээний талаар гарсан маргаан, шүүхийн хэрэгт холбогдож байсан. Гэхдээ энэ нь дээрх компаниуд хүүхдүүдийг шууд ажиллуулсан гэсэн үг биш. Зарим шүүхийн нэхэмжлэлүүд хэрэгсэхгүй болсон.
Конгод кобальтын томоохон уурхайн бизнесүүдэд Хятадын хөрөнгө оруулалт маш их.
Тухайлбал CMOC Group нь Конгод кобальт олборлодог дэлхийн томоохон компаниудын нэг. Тус компанийн Конго дахь уурхайнуудаас гарсан кобальтын ихэнх нь цааш боловсруулагдаж, дэлхийн батарейн үйлдвэрлэлийн сүлжээнд ордог.
2026 онд Конго дахь Хятадын удирдлагатай кобальт боловсруулах үйлдвэрийн байгаль орчны нөлөөллийн талаар мөн ноцтой асуудлууд хөндөгдсөн.
Гэхдээ энд бас нэг ялгаа бий:
Хятадын томоохон үйлдвэрийн олборлолт = хүүхдийн гар аргаар олборлодогтой адилгүй.
Конгод том үйлдвэрийн уурхай болон гар аргаар олборлодог уурхай гэсэн хоёр өөр систем зэрэгцэн оршдог.
Энэ бол зөвхөн “Хүүхдийн хөдөлмөрийг хориглох” асуудлаар шийдэгдэхгүй. Конго бол асар их байгалийн баялагтай ч ядуурал өндөртэй улс. Уул уурхай олон гэр бүлийн амьжиргааны эх үүсвэр болдог. Хүүхэд сургуульд явахын оронд гэр бүлийнхээ орлогод нэмэр болохын тулд уурхайд ажиллах нөхцөл үүсдэг.
Тиймээс:
Ядуурал → хүүхдийн хөдөлмөр → хямд түүхий эд → дэлхийн үйлдвэрлэл
гэсэн гинжин холбоо бий болдог.
Хүүхдийг уурхайгаас гаргалаа гээд гэр бүлд нь өөр орлогын эх үүсвэр бий болгохгүй бол асуудал бүрэн шийдэгдэхгүй. Африкийн Хөгжлийн Банк 2025 онд өмнө нь уурхайд ажиллаж байсан хүүхдүүдийг сургууль, мэргэжлийн сургалтад хамруулах хөтөлбөр хэрэгжүүлж байгаагаа мэдээлсэн.
Энд хамгийн том асуулт гарч ирнэ. Дэлхий бензин, дизель түлшнээс татгалзаж, цахилгаан автомашинд шилжиж байна.
Гэхдээ:
Нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулахын тулд үйлдвэрлэж байгаа батарейны түүхий эдийг олборлохдоо хүний эрх зөрчигдөж байвал бид үүнийг үнэхээр “ногоон хөгжил” гэж нэрлэж болох уу?
Энэ асуулт улам чухал болж байна. Учир нь эрчим хүчний шилжилт зөвхөн “цахилгаан машин үйлдвэрлэх” асуудал биш.
-Ямар түүхий эдээр?
-Хэн олборлож байна?
-Ямар нөхцөлд олборлож байна?
-Хэн боловсруулж байна?
-Хэн хамгийн их ашиг хүртэж байна?
гэдэг асуудал давхар яригдах ёстой.
Одоо энэ асуудал бүр ч геополитикийн шинжтэй болж байна. Конго 2025 оноос кобальтын экспортыг хязгаарлаж, дараа нь квотын тогтолцоо нэвтрүүлсэн. Үүний зорилго нь хэт нийлүүлэлтээс үүдсэн үнийн уналтыг зогсоож, Конго өөрийн баялгаас илүү их үнэ цэнэ хүртэх явдал байв.
Харин Хятад кобальтын боловсруулалтад хүчтэй байр суурьтай. АНУ стратегийн ашигт малтмалын нийлүүлэлтийг Хятадаас хэт хамааралтай байлгахгүй байхыг эрмэлздэг.
2026 оны есдүгээр сарын байдлаар АНУ Конготой стратегийн ашигт малтмалын хамтын ажиллагаагаа эрчимжүүлж, Хятадын давамгайллыг бууруулах чиглэлд ажиллаж байна. Тиймээс Конгогийн кобальт бол зөвхөн уул уурхайн асуудал биш.
Энэ бол:
цахилгаан автомашин + батарей + Хятад + АНУ + Африк + хүүхдийн хөдөлмөр + хүний эрх + геополитик
бүгд нэг дор огтлолцдог стратегийн асуудал юм.
