Бичил мэдээ
Шинэ мэдээ
Их уншигдсан
АУДИО
ABBA - I Do, I Do, I Do, I Do
АРХИВ
July 2026
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
 | Монгол | 12.00% |
 | Австрали | 4.35% |
 | Швейцарь | 0.0% |
 | Канад | 2.25% |
 | Япон | 1.0% |
 | БНХАУ | 3.0% |
 | Англи | 3.75% |
 | АНУ | 3.75% |
 | ЕХУ | 2.40% |
| Su | Mo | Tu | We | Th | Fr | Sa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Монгол | 12.00% |
| Австрали | 4.35% |
| Швейцарь | 0.0% |
| Канад | 2.25% |
| Япон | 1.0% |
| БНХАУ | 3.0% |
| Англи | 3.75% |
| АНУ | 3.75% |
| ЕХУ | 2.40% |
2002 оны есдүгээр сард Aсашорюү (Их Аварга Долгорсүрэнгийн Дагвадорж) сумогийн хоёр дахь дээд цол болох оозэкид хүрсэн анхны Монголоос төрсөн бөх болсон юм. Тэрээр дөрвөн сарын дараа дараалан хоёр удаа 14 даваа, 1 унаатай түрүүлснээр Японы үндэсний спортын хамгийн дээд цол болох Ёкозүна цолтон болсон билээ.
Үүнээс хойших 23 жилийн хугацаанд Монголоос дахин зургаан бөх озэки цолонд хүрсэн бөгөөд тэдний нэгээс бусад нь бүгд ёкозүна болсон байна.
Одоогоор Kиришима л энэ жишгийг давтаж чадаагүй ганц бөх хэвээр байгаа ч тэрээр гуравдугаар сард гурав дахь Эзэн хааны цомоо хүртэж, өнгөрсөн сард дөрөв дэх түрүүгээ тун ойрхон алдсан нь Монгол бөхчүүдийн төгс амжилтыг хадгалж үлдэхийн ирмэг дээр ирээд байгаа юм.
Хэрэв Киришима ирэх сард Нагоягийн башёд түрүүлж чадвал түүнийг гарцаагүй Ёкозүна цолонд дэвшүүлэх болно.
Тэгвэл “Мөнх Хөх Тэнгэрийн орон”-оос төрсөн, Озэкид хүрсэн зургаан бөх бүгд хожим Ёкозүна болсон гэсэн гайхамшигт амжилт бүрдэх юм. Өнөөдрийг хүртэл ямар ч улс ийм өндөр амжилт үзүүлж байгаагүй.
Сумогийн гурван дараалсан тэмцээнд Эзэн хааны цомын төлөө өрсөлдөнө гэдэг зөвхөн спортын хамгийн шилдэг тамирчдад байдаг тогтвортой өндөр түвшний үзүүлэлт юм.
Гэхдээ түүхээс харахад Киришимагийн сүүлийн үеийн амжилт долдугаар сард ч үргэлжлэх магадлал өндөр биш. Түүний насыг харгалзан үзвэл карьерынх нь хамгийн дээд цол оозэки хэвээр үлдэх магадлал илүү өндөр байна.
Хэрэв тэр Ёкозүна болж чадахгүй бол Монгол бөхчүүдийн төгс амжилт төгсөхөөс гадна Монголын сумогийн хорь гаруй жилийн ноёрхол ч өндөрлөж байгаагийн дохио болох юм.
Доод зиндаануудад авьяаслаг монгол бөхчүүд, тухайлбал Aсахифужи гарч ирж байгаа нь үнэн. Гэвч тэднээс хэн нь ч залуу нас, төрөлхийн авьяасын хослолын хувьд Асашорюү, Хакухо (69 дахь их аварга Мөнхбатын Даваажаргал), Тэрүнофужи (73 дахь их аварга Ган-Эрдэнийн Гантулга) нарын карьерын эхэн үеийн түвшинд хүрч харагдахгүй байна.
Өнөөдөр банзүкэгийн хамгийн өндөрт Хошорюү бичигдэж, Киришима ч ёкозүна болох дөхсөн байгаа учраас Монголчуудын Алтан үе дууссан гэж хэлэхэд эрт мэт санагдаж болно.
Гэвч бодит байдал дээр эдгээр хоёр бөх карьерынхаа төгсгөлд Монголын өмнөх ёкозүнануудын байгуулсан түрүү, ялалтын тоонд ойртож чадахгүй байх магадлал өндөр.
Алтан үеийн тухай ярихдаа бас нэг зүйлийг санах хэрэгтэй. Монголчууд бараг дөрөвний нэг зууны турш аварга төрүүлж, ёкозүна гаргасаар ирсэн ч сүүлийн арван жил өмнөх арван жилтэй харьцуулахад хавьгүй даруухан байсан.
2006 оны нэгдүгээр сард озэки Toчиазүма Эзэн хааны цомыг өргөсөн нь Япон гаралтай бөхчүүд дараагийн арван жилийн турш хийж чадаагүй амжилт болсон юм.
Точиазүмагийн түрүүгээс хойш болсон 58 башёгийн 56-д нь Монгол бөхчүүд түрүүлсэн бөгөөд үлдсэн хоёр түрүүг Болгарын Котоошү болон Эстонийн Баруто нар хүртжээ.
Асашорюү, Хакүхо хоёр энэ түрүүнүүдийн дийлэнхийг авсан бөгөөд Хакүхо бүр 2021 он хүртэл цом нэмсээр байсан.
🚂 2026 онд "Монголын төмөр зам" ТӨХК өөрийн эзэшлийн суурь бүтцээр 8 сая тонн ачаа тээвэрлээд байна.
🌱 Ухаа худаг уурхай нь цөлжилттэй тэмцэх, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Цогтцэцийд мод үржүүлгийн талбай, ойн зурвас байгуулж, сүүлийн 17 жилийн турш тууштай арчлан ургуулж байна. 🌳🌿
Харин Харумафүжи (70 дахь их аварга Даваанямын Бямбадорж) Kakuryu (71 дахь их аварга Мангалжалавын Ананд), Тэрүнофүжи нарын түрүүний тоо харьцангуй бага байсан ч эдгээр гурван ёкозүна нийлээд Монголын амжилтад дахин 25 Эзэн хааны цом нэмэрлэсэн юм.
Мөн Taмаваши, Ичиножи, Күктенхо нар Монголын нэр хүндийг улам өргөсөн.
Гэвч нэгэн цагт тасралтгүй урсаж байсан амжилтын урсгал сүүлийн жилүүдэд мэдэгдэхүйц саарсан юм.
Киришимагийн гуравдугаар сарын түрүү нь Монголоос төрсөн бөх долоон башёгийн дараа анх удаа Эзэн хааны цом өргөсөн тохиолдол болсон бөгөөд энэ нь Асашорюү 2002 онд анхны түрүүгээ авснаас хойших хамгийн урт завсарлага байлаа.
Харин Хошорюү Ёкозүна болсноосоо хойш одоог хүртэл Эзэн хааны цом хүртэж чадаагүй бөгөөд ердөө хоёрхон түрүүтэй байна.
Ирэх долдугаар сар түүний ёкозүна цолтойгоор оролцох ес дэх башё болно. Одоо хүмүүс “Хэдэн түрүү авах бол?” гэж асуухаасаа илүү “Ер нь дахин түрүүлж чадах болов уу?” гэж ярьж эхэлжээ. Ялангуяа Оносато болон Аонишики нар хүч түрэн гарч ирж байгаа энэ үед.
Мэдээж ийм яриа хийхэд арай эрт байж болох юм. Учир нь Хошорюү залуу, авьяастай бөгөөд түүний гол өрсөлдөгчдийн олонх нь бэртэл гэмтэл, тогтворгүй байдлаас болж шаналж байна.
Гэсэн ч тэр башёгийн эхний долоо хоногуудад үзүүлдэг барилдааны түвшнээ сайжруулж чадахгүй бол олон хүний таамаглаж байсан таван түрүүнд хүрэхэд ч хэцүү байх юм. Харин арван түрүү авах тухай яриа аль хэдийн бодит бус мэт харагдаж эхэлжээ.
Монголоос төрсөн Ёкозүнануудаас хамгийн цөөн буюу зургаан түрүүтэй нь Какүрюү. Гэхдээ түүний карьер Асашорюү, Хакүхо хоёрын оргил үетэй давхцаж байсан гэдгийг санах хэрэгтэй. Ийм өрсөлдөөний дунд зургаан түрүү авсан нь үнэндээ өндөр амжилт юм.
Харин Хошорюү тийм хэмжээний өрсөлдөгчидтэй тулгараагүй мөртлөө түүний карьерын замнал үүнээс доогуур байгаа нь анхаарал татна. Киришима ёкозүна болсон ч таван түрүүнд хүрэх нь түүнд мөн адил амаргүй сорилт байх юм.
Асахифүжи одоогоор ихээхэн анхаарал татаж байгаа. Мэргэжлийн сумод 24 даваа, 0 унаатай эхэлсэн амжилт нь түүнийг “Сумогийн түүхэн дэх хамгийн хүчтэй шавь” гэх яриаг улам дэвэргэж байна.
Гэвч доод зиндаанд ноёрхож байна гэдэг нь заавал дээд зиндаанд амжилт гаргана гэсэн үг биш. Мөн Асахифүжи аль хэдийн 24 настай бөгөөд мэргэжлийн сумод 4 жил хагас бэлтгэл хийсний дараа анхны барилдаандаа гарсан гэдгийг мартаж болохгүй.
Өрсөлдөөний түвшин өсөхөд юу болохыг цаг хугацаа л харуулна.
Мөн доод зиндаанд ирээдүйтэй өөр монгол залуус бий. Тэд цаг хугацааны явцад макүүчи зиндааны чадварлаг бөхчүүд болох нь гарцаагүй. Гэхдээ энэ нь өнгөрсөн хорин жилийнх шиг Монголоос тасралтгүй шинэ одод төрөн гарч байсан үеэс огт өөр нөхцөл байдал юм.
Хоёр арван жилийн турш Монгол бөхчүүд Японы үндэсний спорт болох сумог ноёрхсон. Гэвч тэрхүү алтан үе аль хэдийн өнгөрсөн байж мэднэ. Зарим ирээдүйтэй залуус гарч ирж байгаа ч Хошорюү Монголын сумогийн сүр хүчний сүүлчийн оргил, магадгүй Монголоос төрөх сүүлчийн ёкозүна болж үлдэх магадлалтай.
